Ortodroma i loksodroma na mapie

Czym jest ortodroma?

Ortodroma biegnie krótszym łukiem koła wielkiego, czyli okręgu, którego środek leży w środku kuli. Jest najkrótszą drogą między dwoma punktami na jej powierzchni. Azymut względem północy geograficznej zmienia się na niej w trakcie podróży, z wyjątkiem tras wzdłuż równika i południków.

Czym jest loksodroma?

Loksodroma zachowuje stały kąt względem północy geograficznej. Nie oznacza to niezmiennego wskazania kompasu magnetycznego, ponieważ północ magnetyczna i geograficzna różnią się zależnie od miejsca. Na mapie Merkatora loksodroma jest linią prostą. Poza trasami wzdłuż równika i południków jest dłuższa od ortodromy.

Porównanie na przykładowych trasach

Najmniejszą różnicę w tym zestawie ma trasa Santiago → Pekin (2,9%), a największą trasa Reykjavík → Anchorage (20,5%). Wielkość różnicy zależy od położenia obu końców trasy i jej kierunku, a nie tylko od odległości od równika.

Dlaczego samoloty lecą łukiem?

Na mapie Merkatora ortodroma między Warszawą a Nowym Jorkiem wygina się na północ i może wyglądać jak objazd. W modelu kuli jest jednak najkrótszą drogą po powierzchni. Rzeczywisty samolot może lecieć inną trasą ze względu na wiatr, pogodę, dostępną przestrzeń powietrzną i wymagania kontroli ruchu lotniczego. Sam wygląd łuku na mapie nie wystarcza do oceny długości ani czasu lotu.

Na których mapach która linia jest prosta?

• Merkator: prosta jest każda loksodroma. Ortodromy zwykle są krzywymi, ale trasy wzdłuż równika i południków są proste.
• Rzut gnomoniczny: prosta jest każda ortodroma, ale mapa obejmuje mniej niż półkulę.
• Rzut azymutalny równoodległościowy: prosta jest ortodroma wychodząca ze środka mapy, a odległość od środka jest pokazana w poprawnej skali.

Najczęstsze pytania