Przesuń suwak i zobacz, jak wzrost lub spadek poziomu morza zmienia mapę świata. Sprawdź scenariusz stopienia lodowców albo odsłoń dno oceanów. Zakres eksperymentu sięga od dna oceanu do +5000 m.
Wczytuję dane o wysokości terenu…
dzisiejszy średni poziom morza
dno oceanu0 m+5000 m
Podnieś
Obniż
woda
nowa woda
odsłonięte dno
70,9%Ziemi pokrywa dziś woda: oceany, morza i największe jeziora
646 tys. km²lądu leży poniżej poziomu morza, ale morze tam nie dociera (kreski)
Ile lądu kraju zalewa woda
USA
Wielka Brytania
Australia
RPA
Polska
Holandia
Dania
Bangladesz
Dane: GEBCO Bathymetric Compilation Group 2026, The GEBCO_2026 Grid (doi:10.5285/4f68d5c7-45eb-f999-e063-7086abc036fa), domena publiczna. Jeziora, granice i brzeg: Natural Earth (domena publiczna). Zmienione: uśrednione do siatki 2′ i 8′, policzony zasięg wody.
Co się stanie, gdy stopnieją wszystkie lodowce?
Stopienie wszystkich lodowców i lądolodów podniosłoby poziom morza o około 66 m. Na globusie możesz sprawdzić, jak zmieniłoby to dzisiejszą linię brzegową świata.
+66 m: świat po stopieniu lodowców
Grenlandia 7,42 m, Antarktyda 57,9 m i lodowce górskie 0,32 m dają razem około 66 m. W naszych danych woda zalewa wtedy 14,8 mln km² lądu, czyli 10%, i pokrywa 73,8% Ziemi zamiast 70,9%. Holandia traci 98% lądu, Dania 91%, Bangladesz 92%, Wielka Brytania 28%, a Polska 8,9%.
W naszych danych ocean łączy się z Morzem Kaspijskim już przy około +32 m. Lądolody rysujemy tak, jak wyglądają dziś: bez lodu ich powierzchnia leżałaby znacznie niżej, a ląd pod spodem przez tysiące lat by się podnosił.
Inne scenariusze wzrostu poziomu morza: od +1 do +5000 m
Wybierz poziom w metrach i zobacz, jak przesuwają się wybrzeża. Najwyższe poziomy na suwaku to skrajne eksperymenty pokazujące ukształtowanie lądu. Mapa nie przypisuje im dat.
+1 m: prognozy na koniec XXI wieku
IPCC (2023) prognozuje do 2100 r. wzrost od 0,28 do 0,55 m przy najniższych emisjach i od 0,63 do 1,01 m przy najwyższych, licząc od średniej z lat 1995 do 2014. Na całym globie metr to mniej niż piksel, dlatego ten poziom pokażą dopiero przybliżenia wybrzeży.
Sam metr ma jednak znaczenie: w tropikach 649 tys. km² lądu leży niżej niż 2 m nad poziomem morza, to 62% takich terenów na świecie (Hooijer i Vernimmen 2021).
+7,4 m: gdyby stopniała Grenlandia
Cały lądolód Grenlandii to 7,42 m poziomu morza (BedMachine, 2017). Na globie pierwsze zmiany widać w Holandii, w Danii i w deltach wielkich rzek. Dokładne powierzchnie dla kilku metrów policzymy z dokładniejszych danych wybrzeży: dane globalne mierzą też korony drzew i dachy, więc zaniżają zalanie.
+100 m: skrajny przypadek
Przy +100 m pod wodą jest 21,9 mln km² dzisiejszego lądu, czyli 15%, a woda pokrywa 75,2% Ziemi. Lodu na Ziemi nie wystarczy na taki poziom; to wariant pokazujący kształt nizin, na przykład 24% lądu Polski.
Od +100 do +5000 m: kiedy znikają kontynenty
Połowa dzisiejszych lądów znalazłaby się pod wodą przy około +430 m; woda pokrywałaby wtedy około 85% Ziemi. Połowę powierzchni tracą kolejno: Europa (+170 m), Australia z Nową Gwineą (+250 m), Ameryka Południowa (+260 m), Ameryka Północna (+460 m), Azja (+500 m) i Afryka (+500 m).
Przy +5000 m nad wodą zostaje tylko 745 tys. km² lądu (0,5%), prawie w całości na Wyżynie Tybetańskiej i w Himalajach, a resztki w Andach. Antarktydę rysujemy z lądolodem takim jak dziś, dlatego połowa jej powierzchni znika dopiero przy około +2370 m.
Polska i inne kraje: ile lądu znalazłoby się pod wodą?
Tabela podaje, jaka część lądu kraju znalazłaby się pod wodą, gdyby morze podniosło się wszędzie o tyle samo i nie było wałów ani pomp.
Udział zalanego lądu przy różnych poziomach morza
Udział lądu kraju pod wodą
Kraj
+10 m
+20 m
+66 m
+100 m
+1000 m
USA
2,3%
4,1%
9,8%
14%
71%
Wielka Brytania
4,4%
8,8%
28%
44%
100%
Australia
1,3%
2,6%
7,6%
18%
99%
RPA
0,1%
0,3%
1,3%
2,5%
42%
Polska
1,5%
2,2%
8,9%
24%
100%
Holandia
67%
83%
98%
99%
100%
Dania
22%
39%
91%
99%
100%
Bangladesz
38%
70%
92%
94%
100%
Obniżenie poziomu morza: epoka lodowcowa i dno oceanów
Obniż poziom morza, aby zobaczyć odsłonięty szelf kontynentalny i dno oceanów. Scenariusz epoki lodowcowej pokazuje niższy poziom wody na dzisiejszym terenie; nie odtwarza dawnych lądolodów ani zmian wysokości lądu.
−134 m: ostatnia epoka lodowcowa
Od 29 do 21 tys. lat temu morze stało do 134 m niżej niż dziś (Lambeck i in. 2014). Odsłania się wtedy 21,9 mln km² dna, czyli 6,1% dzisiejszych mórz. Wielka Brytania łączy się z Europą przez dno Morza Północnego, Azja z Ameryką przez Cieśninę Beringa, a Australia z Nową Gwineą.
Od −2000 m do dna oceanu
Przy −2000 m odsłania się 57 mln km² dna (15,8% mórz), a woda pokrywa jeszcze 59,7% Ziemi. Przy −4000 m sucha jest prawie połowa dna oceanów (46,6%). Ostatnia woda znika w rowach oceanicznych; najgłębsze miejsce w tych danych to −10 769 m w Rowie Mariańskim.
Jak działa mapa poziomu morza i jakie ma ograniczenia?
Woda tylko tam, gdzie dopłynie
Dla każdego miejsca liczymy najniższy poziom morza, przy którym woda z dzisiejszego morza do niego dotrze. Dzięki temu globus nie zalewa nizin odciętych od morza wyższym terenem: takie miejsca są kreskowane, a nie niebieskie. Przy obniżaniu poziomu pokazujemy dno, jakby wody nie było, a jeziora zostawiamy bez zmian.
Uproszczenia
Woda podnosi się albo opada wszędzie tak samo. Naprawdę morze rośnie nierówno, a ląd w wielu miejscach się podnosi albo osiada.
Nie liczymy wałów, pomp, pływów ani sztormów. 0 m to dzisiejszy średni poziom morza.
Lądolody Grenlandii i Antarktydy rysujemy tak, jak wyglądają dziś.
Morza odcięte progami, jak Śródziemne, w rzeczywistości nie opadałyby razem z oceanem.
Dane
Wysokość lądu i głębokość mórz pochodzą z siatki GEBCO 2026 (domena publiczna). Do obliczeń uśredniamy ją do 2′ (około 3,7 km), a globus rysujemy z siatki 8′. Dane lądu wywodzą się z pomiarów satelitarnych, które mierzą też korony drzew i dachy, dlatego powierzchni dla kilku metrów nie podajemy. Jeziora, granice i brzeg pochodzą z Natural Earth.
Natural Earth: Jeziora, granice i linia brzegowa, domena publiczna.
Pytania o poziom morza i topnienie lodowców
O ile podniósłby się poziom morza, gdyby stopniał cały lód?
O około 66 m: lądolód Grenlandii to 7,42 m, lądolód Antarktydy 57,9 m, a lodowce górskie 0,32 m (BedMachine 2017 i 2020, Farinotti i in. 2019). W naszych danych woda zalałaby wtedy 14,8 mln km² lądu, czyli 10%.
Czy mapa pokazuje zalanie Polski w 2050 lub 2100 roku?
Mapa pozwala ustawić zmianę poziomu morza w metrach, ale nie przypisuje jej daty. Prognozy na konkretny rok zależą od emisji i lokalnych warunków. Na całym globie wzrost o metr jest mniejszy niż piksel, dlatego to narzędzie służy do porównań w skali świata. Nie określa ryzyka zalania konkretnego miasta ani działki.
O ile musiałoby się podnieść morze, żeby pod wodą była połowa lądów?
O około 430 m. Woda pokrywałaby wtedy około 85% powierzchni Ziemi zamiast dzisiejszych 70,9%. Żeby zalać 90% lądów, potrzeba około +2120 m. Lądolody liczymy tak, jak wyglądają dziś.
Przy jakim poziomie morza zniknęłaby Europa, a przy jakim Afryka?
Połowa Europy znalazłaby się pod wodą przy około +170 m, a 90% przy około +720 m. Afryka znika wolniej: połowa przy około +500 m, 90% przy około +1250 m. Najdłużej zostałyby najwyższe szczyty: w Afryce Kilimandżaro (5895 m), a w Europie Mont Blanc (około 4800 m) albo Elbrus (5642 m), zależnie od tego, gdzie wyznaczymy granicę Europy.
Przy jakim poziomie morza zniknęłaby Polska, a przy jakim USA?
Połowa Polski znalazłaby się pod wodą przy około +150 m, a 90% przy około +290 m; najwyższy szczyt Polski, Rysy, ma 2499 m. Połowa USA znika przy około +450 m, 90% przy około +1840 m; najwyższy szczyt, Denali na Alasce, ma 6190 m. Liczymy bez wałów i na terenie uśrednionym do około 3,7 km.
Ile wody trzeba by, żeby przykryć Mount Everest?
Morze musiałoby podnieść się o 8849 m, bo tyle ma Mount Everest (8848,86 m według pomiaru Chin i Nepalu z 2020 r.). Według naszych danych potrzeba do tego około 4,4 mld km³ wody, czyli 3,3 raza więcej, niż mieszczą dziś wszystkie oceany (1,34 mld km³). Cała woda na Ziemi, razem z lodem i wodą podziemną, to około 1,39 mld km³ (USGS), więc nie wystarczyłaby nawet na jedną trzecią.
Co zostałoby nad wodą przy +5000 m?
Tylko 745 tys. km² lądu, czyli 0,5% dzisiejszych lądów, prawie w całości na Wyżynie Tybetańskiej i w Himalajach, a resztki w Andach. Teren jest w tych danych uśredniony do około 3,7 km, więc szczyty wychodzą niżej niż w rzeczywistości.
Jak wyglądałaby mapa Polski po stopieniu lodowców?
Przy wzroście morza o około 66 m w naszych danych woda zalałaby 8,9% lądu Polski, bez uwzględnienia wałów i pomp. Dla porównania Holandia traci 98% lądu, Bangladesz 92%, Dania 91%, a Wielka Brytania 28%. Przy +100 m Polska traci 24%, ale lodu na Ziemi nie wystarczy na taki wzrost.
Jak zmienia się mapa świata po obniżeniu poziomu morza?
Odsłaniają się szelfy kontynentalne i dno oceanów. Przy −134 m, poziomie zbliżonym do najniższego w ostatniej epoce lodowcowej, odsłania się 21,9 mln km² dzisiejszego dna: Wielka Brytania łączy się z Europą, Azja z Ameryką Północną, a Australia z Nową Gwineą. Przy −2000 m nad wodą jest już 57 mln km² dna. To eksperyment na dzisiejszym terenie, z jeziorami pozostawionymi bez zmian.
Przy jakim poziomie ocean połączyłby się z Morzem Kaspijskim?
W naszych danych przy około +32 m. Morze Kaspijskie to jezioro, którego lustro leży poniżej poziomu oceanu. Gdy morze przekroczy najniższy próg na drodze do niego, woda zaleje też nizinę wokół jeziora.
Dlaczego przy +1 m na globusie prawie nic się nie zmienia?
Na całym globie metr to mniej niż piksel, a globalne dane o wysokości lądu mierzą też korony drzew i dachy. Dla kilku metrów potrzebne są dokładne mapy wybrzeży. IPCC (2023) prognozuje do 2100 r. wzrost od 0,28 do 1,01 m, zależnie od emisji.
