Antypody: gdzie wyjdziesz, kopiąc tunel przez środek Ziemi?
Dotknij dowolnego miejsca na globusie albo na mapie. Globus rozetnie się w przekrój i pokaże drogę przez skorupę, płaszcz i jądro aż do miejsca, w którym wyjdziesz po drugiej stronie Ziemi.
52,23° S 158,99° W · ok. 1540 km do najbliższego lądu (Nowa Zelandia)
Czas
38 min 10 s
spadania
Prędkość
0,0 km/s
Ciśnienie
1 atm
jak na powierzchni
StartWyjście
Przykłady:
Przeciągnij, aby obrócić globus. Dotknij miejsca albo naciśnij „Kop”. Suwakiem zatrzymasz się w dowolnym miejscu tunelu, a przyciskiem w rogu powiększysz widok. „Moje miejsce” korzysta z lokalizacji tylko w Twojej przeglądarce.
Tunel przez środek12 730 km
Po powierzchni do tego samego miejsca jest 20 015 km, i to w każdym kierunku: z antypodem łączy start każda droga po wielkim kole.
Swobodne spadanie38 min
W pustym tunelu bez powietrza spadałbyś 38 min 10 s. W środku Ziemi miałbyś ok. 9,9 km/s, potem zwalniasz i zatrzymujesz się przy samym wylocie. Pomijamy obrót Ziemi, który dociskałby cię do ściany.
Kopanieok. 19 700 lat
W tempie najgłębszego odwiertu świata. Na Półwyspie Kolskim wiercono 19 lat i doszło do 12 262 m, czyli ok. 0,1% tej drogi.
Ląd naprzeciw ląduok. 13%
Tylko tyle lądu ma po drugiej stronie ląd (ok. 4% powierzchni Ziemi). Największe pary to Argentyna i Chiny, Antarktyda i Grenlandia oraz Antarktyda i Kanada. Najbardziej znana jest para Hiszpania i Nowa Zelandia.
Kopiąc „pionowo w dół”, nie trafisz w środek
Gdybyś kopał stąd prosto w kierunku pionu (sznurka z ciężarkiem), minąłbyś środek Ziemi o ok. 21 km i wyszedłbyś ok. 41 km dalej od równika niż antypod. Ziemia jest lekko spłaszczona, więc pion wskazuje jej środek tylko na równiku i na biegunach.
Antypody i tunel przez Ziemię: wyjaśnienie i przykłady
Antypod to punkt dokładnie po przeciwnej stronie Ziemi. Poniżej wyjaśniamy, jak go wyznaczyć, co leży naprzeciw znanych miejsc i co spotkałbyś w tunelu przez środek planety.
Jak wyznaczyć antypod?
Wystarczą współrzędne. Szerokość geograficzną przenosisz na drugą półkulę, a do długości dodajesz albo od niej odejmujesz 180°. Warszawa leży w punkcie 52,23° N 21,01° E, więc jej antypod to 52,23° S 158,99° W.
Po powierzchni antypod jest zawsze 20 015 km od startu, w każdym kierunku, bo przez oba punkty przechodzi każde koło wielkie. W linii prostej przez środek Ziemi z Warszawy jest 12 730 km.
Co leży po drugiej stronie znanych miejsc?
Wyjście na lądzie mają tylko te przykłady: Pekin, Madryt i Honolulu. Pozostałe tunele kończą się w oceanie.
Antypody wybranych miejsc
Start
Antypod
Co tam jest
Najbliższy ląd
Warszawa
52,23° S 158,99° W
Ocean Spokojny
ok. 1540 km (Nowa Zelandia)
Londyn
51,51° S 179,87° E
Ocean Spokojny
ok. 210 km (Nowa Zelandia)
Waszyngton
38,90° S 102,96° E
Ocean Indyjski
ok. 1190 km (Australia)
Pekin
39,90° S 63,59° W
Argentyna
wyjście na lądzie
Pretoria
25,75° N 151,81° W
Ocean Spokojny
ok. 700 km (Stany Zjednoczone)
Madryt
40,42° S 176,30° E
Nowa Zelandia
wyjście na lądzie
Buenos Aires
34,60° N 121,62° E
Ocean
ok. 130 km (Chiny)
Honolulu
21,31° S 22,14° E
Botswana
wyjście na lądzie
Obliczenia na mapie Natural Earth w skali 1:50 mln uzupełnionej o małe wyspy ze skali 1:10 mln, tak jak w narzędziu powyżej. Odległości zaokrąglone do 10 km.
Dlaczego częściej wychodzi się w oceanie?
Oceany i morza zajmują ok. 71% powierzchni Ziemi, a lądy skupiają się na półkuli północnej. Dlatego tylko ok. 13% lądu ma ląd po drugiej stronie, co odpowiada ok. 4% powierzchni planety. Największe pary to Argentyna i Chiny, Antarktyda i Grenlandia oraz Antarktyda i Kanada.
Z żadnego miejsca w Polsce nie wyjdziesz na lądzie: cała Polska ma po drugiej stronie południowy Pacyfik.
Co mijasz w tunelu przez środek?
W środku Ziemi ciśnienie sięga ok. 364 GPa, czyli ok. 3,6 mln atmosfer (model PREM). Temperatury wnętrza sięgają tysięcy stopni, dlatego taki tunel pozostaje eksperymentem myślowym. Najgłębszy otwór wywiercony przez ludzi, odwiert Kolski, ma 12 262 m, a w jego tempie kopanie przez całą Ziemię trwałoby ok. 19 700 lat.
Skorupa: od powierzchni do ok. 35 km pod lądami (5 do 10 km pod oceanami).
Płaszcz górny: od 35 do 660 km.
Płaszcz dolny: od 660 do 2891 km.
Jądro zewnętrzne (ciekłe): od 2891 do 5150 km.
Jądro wewnętrzne (stałe): od 5150 do 6371 km, czyli do samego środka.
Ile trwałoby spadanie?
W pustym tunelu bez powietrza spadałbyś 38 min 10 s. Najszybciej, ok. 9,9 km/s, mijasz środek Ziemi, a potem zwalniasz i zatrzymujesz się dokładnie przy wylocie.
Podręcznikowy wynik to ok. 42 minuty, ale zakłada Ziemię jednakowo gęstą w całej objętości. Gęste jądro przyspiesza spadanie, a model PREM daje ok. 38 minut, tyle samo co praca A. R. Klotza z 2015 roku. Pomijamy obrót Ziemi: poza tunelem z bieguna na biegun dociskałby on spadającego do ściany.
Kopiąc pionowo w dół, nie trafisz w środek
Ziemia jest spłaszczona: promień biegunowy jest o ok. 21 km krótszy od równikowego. Pion, czyli kierunek sznurka z ciężarkiem, wskazuje środek Ziemi tylko na równiku i na biegunach. Z Warszawy prosty tunel wzdłuż pionu minąłby środek o ok. 21 km i wyszedłby ok. 41 km dalej od równika niż antypod. Największe odchylenie, ok. 21 km, występuje na 45° szerokości geograficznej.
Antypody na różnych mapach
Rzut ortograficzny (globus): antypod leży dokładnie za środkiem widoku, więc trzeba obrócić Ziemię o pół obrotu.
Odwzorowanie Merkatora: start i wyjście leżą tak samo daleko od równika, więc mapa powiększa oba miejsca tyle samo.
Odwzorowanie Equal Earth: wyjście jest przesunięte o 180° długości geograficznej i odbite względem równika.
Odwzorowanie azymutalne równoodległościowe: gdy mapa jest wyśrodkowana na starcie, antypod zajmuje cały zewnętrzny okrąg.
Najczęstsze pytania
Gdzie wyjdę, kopiąc tunel z Polski?
Na południowym Pacyfiku. Z Warszawy tunel kończy się w punkcie 52,23° S 158,99° W, ok. 1540 km od najbliższego lądu (Nowa Zelandia). Ocean leży po drugiej stronie każdego miejsca w Polsce.
Czy z USA da się wykopać tunel do Chin?
Nie. Tunel z Waszyngtonu kończy się tu: Ocean Indyjski, ok. 1190 km od lądu (Australia). Naprzeciw Chin leżą Argentyna i Chile, a z Buenos Aires wychodzi się ok. 130 km od lądu (Chiny).
Ile trwałoby spadanie przez środek Ziemi?
Ok. 38 minut (dokładnie 38 min 10 s w modelu PREM), w pustym tunelu bez powietrza. W środku Ziemi prędkość sięgnęłaby ok. 9,9 km/s.
Czy taki tunel jest możliwy?
Nie. Najgłębszy odwiert ma 12 262 m, a niżej skały są coraz gorętsze i pod coraz większym ciśnieniem. W tempie odwiertu Kolskiego kopanie zajęłoby ok. 19 700 lat.
