Jak duże było Imperium Rzymskie?

Zasięg imperium od 264 p.n.e. do 475 n.e.

Przesuń suwak lat, aby zobaczyć, jak zmieniał się zasięg. Przełącz odwzorowanie, aby porównać imperium z resztą świata na płaskiej mapie i na globusie.

Merkator a prawdziwa skala

Odwzorowanie Merkatora powiększa obszary tym mocniej, im dalej leżą od równika. Obie mapy poniżej mają tę samą skalę co eksplorator i pokazują świat od 60°S do 84°N. Czerwony obszar to imperium w 117 n.e., fioletowy to Grenlandia.

• Imperium Rzymskie (117 n.e.)
• Grenlandia

Granice: Cliopatria (Seshat Global History Databank), licencja CC BY 4.0, zmienione. Ląd: Natural Earth.

• Na Merkatorze Grenlandia wygląda na 3,9 razy większą od imperium. W rzeczywistości to imperium było 2,4 razy większe od Grenlandii.
• Na Merkatorze imperium wygląda na mniej więcej tak duże jak Brazylia. W rzeczywistości miało 62% jej powierzchni.
• Merkator powiększa też różne części samego imperium w różnym stopniu. Względem obszarów przy równiku rzymska Brytania rośnie na tej mapie średnio 2,7 razy, a rzymski Egipt 1,3 razy, więc Brytania rośnie 2,1 razy mocniej.

Imperium a dzisiejsze państwa

Powierzchnia imperium w 117 n.e. w porównaniu z wybranymi państwami według zweryfikowanych danych serwisu. Druga linia pokazuje, jak ten sam stosunek wygląda na mapie Merkatora.

• Stany ZjednoczonePowierzchnia: 9,83 mln km²Imperium miało 54% tej powierzchni.Na Merkatorze wygląda na 41% tej powierzchni.
• BrazyliaPowierzchnia: 8,51 mln km²Imperium miało 62% tej powierzchni.Na Merkatorze wygląda na mniej więcej tak samo duże.
• AustraliaPowierzchnia: 7,69 mln km²Imperium miało 69% tej powierzchni.Na Merkatorze wygląda na mniej więcej tak samo duże.
• IndiePowierzchnia: 3,29 mln km²Imperium było 1,6 razy większe.Na Merkatorze wygląda na 2,3 razy większe.
• PolskaPowierzchnia: 310 000 km²Imperium było 16,9 razy większe.Na Merkatorze wygląda na 11,0 razy większe.
• WłochyPowierzchnia: 300 000 km²Imperium było 17,5 razy większe.Na Merkatorze wygląda na 16,3 razy większe.

Porównaj wielkość dzisiejszych państw

Dzisiejsze państwa w granicach imperium z 117 n.e.

Liczymy na narysowanym obrysie i na geometrii państw używanej w serwisie. Państwo leży w obrysie w całości, gdy mieści się w nim co najmniej 95% jego powierzchni (w przypadku mikropaństw połowa), a częściowo, gdy w obrysie leży co najmniej 5000 km² jego terytorium. Części państw z drugiej listy obrys dotyka tylko na skraju.

Jak rosło i kurczyło się imperium

Siedem wersji granic z bazy Cliopatria. Od 264 p.n.e. do 117 n.e. zasięg urósł około 41 razy.

1. 264 p.n.e.

   130 000 km² · 2% największego zasięgu

   Republika rzymska tuż przed wybuchem I wojny punickiej. Obrys obejmuje środkową i południową Italię; dolina Padu, Sycylia i Kartagina leżą jeszcze poza nim.

2. 144 p.n.e.

   890 000 km² · 17% największego zasięgu

   Dwa lata po zburzeniu Kartaginy i Koryntu. Obrys obejmuje już całą Italię z doliną Padu, Sycylię, Sardynię i Korsykę, wschód i południe Półwyspu Iberyjskiego, Macedonię, okolice Koryntu oraz ziemie wokół Kartaginy w dzisiejszej Tunezji.

3. 44 p.n.e.

   2,38 mln km² · 45% największego zasięgu

   Rok śmierci Juliusza Cezara. Obrys obejmuje Galię aż po Ren, większą część Półwyspu Iberyjskiego, Grecję, zachodnią Azję Mniejszą, Syrię i Cyrenajkę. Egipt i Brytania leżą jeszcze poza nim, podobnie jak północ Półwyspu Iberyjskiego, podbita dopiero w latach od 29 do 19 p.n.e.

4. 14 n.e.

   3,55 mln km² · 67% największego zasięgu

   Rok śmierci Augusta. Obrys obejmuje już Egipt, Judeę, Galację w głębi Azji Mniejszej, północ Półwyspu Iberyjskiego i większość Bałkanów. Na północnym zachodzie granicą jest Ren, bo po klęsce w Lesie Teutoburskim (9 n.e.) Rzym nie utrzymał ziem na wschód od niego.

5. 117 n.e.

   5,3 mln km² · największy zasięg

   Największy zasięg w tym zestawieniu, w roku śmierci Trajana. Obrys sięga od Brytanii bez Szkocji po Zatokę Perską i obejmuje Dację, Armenię, Mezopotamię z Ktezyfontem oraz Arabię Skalistą z Petrą. Armenię i Mezopotamię Trajan zajął w latach od 114 do 116, a Hadrian zrezygnował z nich zaraz po objęciu władzy.

6. 395 n.e.

   4,15 mln km² · 78% największego zasięgu

   W styczniu 395 r. zmarł Teodozjusz I, a władzę przejęli jego synowie: Honoriusz na Zachodzie i Arkadiusz na Wschodzie. Od tej pory każda część miała własnego cesarza. Dacji, Armenii i Mezopotamii nie ma już w obrysie.

7. 475 n.e.

   2,67 mln km² · 50% największego zasięgu

   Ostatni rok Cesarstwa zachodniorzymskiego w danych, bo w 476 r. Odoaker złożył z tronu cesarza Romulusa Augustulusa. Obrys Zachodu obejmuje Italię bez Sycylii, Dalmację, ziemie alpejskie, część Prowansji, północny wschód Półwyspu Iberyjskiego i północną Galię, czyli tzw. domenę Soissons, którą Cliopatria zalicza do Zachodu. Afryka, Brytania i południe Półwyspu Iberyjskiego są już poza nim. Cesarstwo wschodniorzymskie przetrwało jeszcze prawie tysiąc lat, do 1453 r.

Dlaczego granica jest przybliżona

Starożytne granice rzadko były wyraźnymi liniami. Na obrzeżach imperium leżały strefy wpływów i państwa klienckie, które uznawały zwierzchnictwo Rzymu, ale nie były prowincjami, jak Królestwo Bosporańskie na Krymie. Każda mapa zasięgu musi więc wybrać jedną wersję, a autorzy atlasów wybierają różnie.

Największy zasięg trwał krótko. Trajan zajął Ktezyfon w 116 r., a jego następca Hadrian zrezygnował z Mezopotamii i Armenii zaraz po objęciu władzy w 117 r. Wersja granic z 117 n.e. pokazuje więc stan, który przetrwał około roku.

Liczby na tej stronie opisują narysowany obrys. Poligony Cliopatrii kończą się od 5 do 25 km przed linią brzegową, więc dociągnęliśmy je do brzegu według Natural Earth, co zwiększyło powierzchnię szczytu o 0,7%. Opublikowane szacunki powierzchni imperium różnią się między sobą, bo zależą od użytego atlasu i od tego, które ziemie uznaje się za kontrolowane przez Rzym.

Źródła i metoda

• Granice: Cliopatria (Seshat Global History Databank), licencja CC BY 4.0, zmienione: dopasowane do linii brzegowej i uproszczone. Cliopatria (GitHub) · CC BY 4.0
• Linia brzegowa i dzisiejsze granice: Natural Earth, domena publiczna. Natural Earth
• Powierzchnię imperium liczymy na kuli ziemskiej z narysowanego obrysu. Pozorne stosunki na mapach liczymy tak samo jak porównywarka odwzorowań: ze średniej lokalnej skali powierzchni na siatce co 0,5°. Porównywarka odwzorowań
• Powierzchnie dzisiejszych państw pochodzą ze zweryfikowanych danych serwisu. Metodologia danych