PLEN
Imperia w prawdziwej skali

Jak duże było Imperium Mongolskie?

W szczytowym momencie, w 1279 r., Imperium Mongolskie zajmowało około 27,4 mln km², licząc według obrysu z bazy Cliopatria. To 87,6 razy więcej niż dzisiejsza Polska i 1,6 razy więcej niż dzisiejsza Rosja, choć na mapie Merkatora Rosja wygląda na 1,5 razy większą od imperium.

Zasięg imperium od 1206 r. do 1294 r.

Przesuń suwak lat, aby zobaczyć, jak zmieniał się zasięg. Przełącz odwzorowanie, aby porównać imperium z resztą świata na płaskiej mapie i na globusie.

Wczytywanie mapy…

1279 r. 27,4 mln km², największy zasięg

  • Imperium Mongolskie
  • Brązowe linie: dzisiejsze granice państw

Granice: Cliopatria (Seshat Global History Databank), licencja CC BY 4.0, zmienione: dopasowane do linii brzegowej i uproszczone. Linia brzegowa i dzisiejsze granice: Natural Earth. Zasięgi historyczne są przybliżone. Cliopatria · CC BY 4.0

Merkator a prawdziwa skala

Odwzorowanie Merkatora powiększa obszary tym mocniej, im dalej leżą od równika. Obie mapy poniżej mają tę samą skalę co eksplorator i pokazują świat od 60°S do 84°N. Czerwony obszar to imperium w 1279 r., fioletowy to Grenlandia.

Odwzorowanie Merkatora: Imperium Mongolskie (1279 r.), Grenlandia
Odwzorowanie Merkatora
Equal Earth, odwzorowanie wiernopolowe: Imperium Mongolskie (1279 r.), Grenlandia
Equal Earth, odwzorowanie wiernopolowe
  • Imperium Mongolskie (1279 r.)
  • Grenlandia

Granice: Cliopatria (Seshat Global History Databank), licencja CC BY 4.0, zmienione. Ląd: Natural Earth.

  • Na Merkatorze dzisiejsza Rosja wygląda na 1,5 razy większą od imperium. W rzeczywistości to imperium było 1,6 razy większe od Rosji, która sięga dalej na północ i rośnie na tej mapie mocniej.
  • Na Merkatorze imperium wygląda na zaledwie 1,6 razy większe od Grenlandii. W rzeczywistości było od niej 12,6 razy większe.
  • Merkator powiększa też różne części samego imperium w różnym stopniu. Względem obszarów przy równiku część imperium leżąca w granicach dzisiejszej Rosji rośnie na tej mapie średnio 3,0 razy, a część leżąca w dzisiejszym Iranie 1,4 razy, więc ta pierwsza rośnie 2,1 razy mocniej.

Najpierw oszacuj, potem sprawdź

Czy Imperium Mongolskie w szczytowym momencie było większe od dzisiejszej Rosji?

Imperium a dzisiejsze państwa

Powierzchnia imperium w 1279 r. w porównaniu z wybranymi państwami według zweryfikowanych danych serwisu. Druga linia pokazuje, jak ten sam stosunek wygląda na mapie Merkatora.

Porównaj wielkość dzisiejszych państw

Dzisiejsze państwa w granicach imperium z 1279 r.

Liczymy na narysowanym obrysie i na geometrii państw używanej w serwisie. Państwo leży w obrysie w całości, gdy mieści się w nim co najmniej 95% jego powierzchni (w przypadku mikropaństw połowa), a częściowo, gdy w obrysie leży co najmniej 5000 km² jego terytorium. Części państw z drugiej listy obrys dotyka tylko na skraju.

Częściowo (12)

Liczba przy nazwie to część powierzchni państwa, która leży w obrysie.

Jak rosło i dzieliło się imperium

Siedem wersji granic z bazy Cliopatria. Od 1206 r. do 1279 r. zasięg urósł około 11 razy.

  1. 1206 r.

    2,46 mln km² · 9% największego zasięgu

    Na kurułtaju, zjeździe mongolskiej starszyzny nad rzeką Onon, Temudżyn przyjął tytuł Czyngis-chana. Obrys obejmuje większą część dzisiejszej Mongolii i skrawek Zabajkala na południu Syberii. Pekin i tanguckie państwo Xixia leżą jeszcze poza nim.

  2. 1220 r.

    8,56 mln km² · 31% największego zasięgu

    Trwa wojna z państwem Chorezmszachów: w 1220 r. Mongołowie zdobyli Bucharę i Samarkandę. Obrys obejmuje też Pekin, zajęty w 1215 r., ziemie państwa Kara Kitaj z Kaszgarem oraz Xixię, której władca uznał zwierzchnictwo Mongołów. Merw, Niszapur i Herat, zdobyte w 1221 r., leżą jeszcze poza obrysem.

  3. 1227 r.

    14,1 mln km² · 51% największego zasięgu

    Rok śmierci Czyngis-chana, który zmarł latem 1227 r. podczas wojny z Tangutami. Ich państwo Xixia Mongołowie zniszczyli w tym samym roku. Obrys obejmuje już ziemie Chorezmu z Merwem, Niszapurem i Heratem, a także Kabul i Mandżurię. Kaifeng, stolica dynastii Jin, leży jeszcze poza nim, bo Jin przetrwała do 1234 r.

  4. 1241 r.

    20,9 mln km² · 76% największego zasięgu

    Rok bitwy pod Legnicą (9 kwietnia) i bitwy nad rzeką Sajó na Węgrzech. Obrys obejmuje ziemie ruskie od Kijowa po Nowogród, choć Nowogrodu Mongołowie nigdy nie zdobyli, a także Powołże, Kaukaz, Iran aż po Zatokę Perską i północne Chiny po upadku dynastii Jin. Na zachodzie sięga Rusi Halicko-Wołyńskiej, w tym Chełma i Przemyśla, które leżą dziś w Polsce. Kraków, Sandomierz, Legnica i Węgry są poza obrysem: wojska mongolskie spustoszyły te ziemie w 1241 r., ale wycofały się w następnym roku, po śmierci wielkiego chana Ugedeja.

  5. 1260 r.

    25,8 mln km² · 94% największego zasięgu

    W 1259 r. zmarł wielki chan Möngke, a tytuł przyjęli dwaj jego bracia, Kubilaj i Arigh Böke. Ich wojna w latach od 1260 do 1264 zakończyła jedność imperium. Obrys z tego roku obejmuje Bagdad, zdobyty w 1258 r., Anatolię, Koreę, Tybet i królestwo Dali na terenie dzisiejszego Junnanu. Zawiera też Aleppo i Damaszek, które Mongołowie zajęli na początku 1260 r. i stracili po klęsce z mamelukami pod Ajn Dżalut we wrześniu. Większość południowych Chin, wciąż pod rządami dynastii Song, leży poza obrysem.

  6. 1279 r.

    27,4 mln km² · największy zasięg

    Największy zasięg w tym zestawieniu. W 1279 r. bitwa morska pod Yamen zakończyła panowanie dynastii Song i całe Chiny znalazły się pod władzą Kubilaja, który od 1271 r. rządził jako cesarz dynastii Yuan. Obrys sięga od Korei po Anatolię i od Syberii po Zatokę Perską. Cliopatria rysuje tu jedno państwo, choć chanaty działały już osobno, a Złota Orda i Ilchanat toczyły ze sobą wojny. Japonia i Wietnam, które odparły mongolskie najazdy, leżą poza obrysem.

  7. 1294 r.

    25,6 mln km² · 93% największego zasięgu

    W lutym 1294 r. zmarł Kubilaj. Od tego roku Cliopatria rysuje cztery osobne państwa: dynastię Yuan w Chinach i Mongolii, Złotą Ordę na stepach od dzisiejszej Mołdawii po zachodnią Syberię, Ilchanat od Anatolii po zachodni Afganistan oraz Chanat Czagatajski w Azji Środkowej. W 1304 r. chanowie zawarli pokój i uznali zwierzchnictwo cesarza z dynastii Yuan, ale tylko formalnie.

Dlaczego granica jest przybliżona

Obrys z bazy Cliopatria obejmuje nie tylko ziemie, którymi chanowie rządzili bezpośrednio, ale też państwa zależne. Płaciły one daninę i uznawały zwierzchnictwo chanów, lecz zachowały własnych władców. Należały do nich księstwa ruskie, królestwo Goryeo w Korei i sułtanat Rumu w Anatolii. Inne atlasy rysują zasięg imperium węziej albo szerzej, dlatego opublikowane szacunki jego powierzchni różnią się między sobą.

Do 1293 r. Cliopatria rysuje jedno państwo. W praktyce po wojnie domowej z lat od 1260 do 1264 części imperium, czyli Chiny pod rządami Kubilaja, Złota Orda, Ilchanat i Chanat Czagatajski, prowadziły własną politykę, a niektóre walczyły ze sobą. Wersja granic z 1279 r. pokazuje więc ziemie rządzone przez potomków Czyngis-chana, a nie jedno państwo z jedną władzą.

Liczby na tej stronie opisują narysowany obrys. Przycięliśmy go do linii brzegowej Natural Earth i dociągnęliśmy do niej tam, gdzie kończył się przed brzegiem; powierzchnia szczytu zmieniła się przy tym o mniej niż 0,1%. Morze Kaspijskie nie wchodzi do powierzchni. Wersja z 1279 r. pomija też Jezioro Aralskie i Bajkał, a obrysy z 1294 r. wliczają je do terytorium, tak jak rysuje je Cliopatria.

Najczęstsze pytania

W szczytowym momencie, w 1279 r., obrys zasięgu z bazy Cliopatria obejmuje około 27,4 mln km². To 87,6 razy więcej niż powierzchnia Polski i 1,6 razy więcej niż powierzchnia dzisiejszej Rosji.

W bazie Cliopatria największy zasięg przypada na lata od 1279 do 1284, po upadku chińskiej dynastii Song. Obrys sięga wtedy od Korei po Anatolię, choć poszczególne chanaty działały już osobno.

Tak. W 1279 r. imperium było 1,6 razy większe od dzisiejszej Rosji. Na mapie Merkatora wygląda jednak na mniejsze, około 68% powierzchni Rosji, bo Rosja sięga dalej na północ i rośnie na tej mapie mocniej.

Nie. Wojska mongolskie najechały ziemie polskie w 1241 r., gdy doszło do bitwy pod Legnicą, a potem w latach od 1259 do 1260 i od 1287 do 1288, ale ich nie przyłączyły. Obrys z 1279 r. obejmuje tylko wschodni skraj dzisiejszej Polski z Chełmem i Przemyślem, który należał wtedy do Rusi Halicko-Wołyńskiej, księstwa podległego chanom.

Liczba dzisiejszych państw w obrysie z 1279 r.: w całości 15, częściowo 12. W całości leżą w nim m.in. Chiny, Kazachstan, Iran i Mongolia, a częściowo m.in. Rosja, Pakistan, Turcja i Uzbekistan.

Odwzorowanie Merkatora powiększa obszary tym mocniej, im dalej leżą od równika. Imperium leżało głównie na średnich szerokościach, więc na tej mapie jest średnio 2,1 razy większe od obszaru tej samej wielkości przy równiku. Rosja sięga dalej na północ i rośnie jeszcze mocniej, dlatego na Merkatorze wygląda na 1,5 razy większą od imperium, choć to imperium było 1,6 razy większe.

Tylko przez pierwsze dziesięciolecia. W 1259 r. zmarł wielki chan Möngke, a jego bracia Kubilaj i Arigh Böke zaczęli walczyć o władzę. Imperium podzieliło się wtedy w praktyce na cztery części: Chiny z Mongolią, Złotą Ordę, Ilchanat i Chanat Czagatajski. Cliopatria rysuje jedno państwo do 1293 r., a od 1294 r. cztery osobne.

Źródła i metoda

  • Granice: Cliopatria (Seshat Global History Databank), licencja CC BY 4.0, zmienione: dopasowane do linii brzegowej i uproszczone. Cliopatria (GitHub) · CC BY 4.0
  • Linia brzegowa i dzisiejsze granice: Natural Earth, domena publiczna. Natural Earth
  • Powierzchnię imperium liczymy na kuli ziemskiej z narysowanego obrysu. Pozorne stosunki na mapach liczymy tak samo jak porównywarka odwzorowań: ze średniej lokalnej skali powierzchni na siatce co 0,5°. Porównywarka odwzorowań
  • Powierzchnie dzisiejszych państw pochodzą ze zweryfikowanych danych serwisu. Metodologia danych
Powiązane

Zobacz też

Porównanie odwzorowańMercator vs Equal EarthMapa nawigacyjna kontra mapa wiernopolowa: różnice, liczby i zastosowania.OdwzorowanieZniekształcenia odwzorowania MerkatoraNajsłynniejszy rzut i źródło iluzji wielkości państw.MapaMapa Equal EarthPrzeciągnij Grenlandię nad równik i zobacz, że zachowuje swój rozmiar.ImperiaJak duże było Imperium Rzymskie?Rzym w szczytowym momencie na mapie Merkatora i Equal Earth, z osią czasu.ImperiaJak duże było Imperium Inków?Imperium prawie tak duże jak Grenlandia, choć na mapie Merkatora Grenlandia wygląda na kilkanaście razy większą.ImperiaJak duża była Polska na przestrzeni wieków?Granice Polski od Mieszka I przez Rzeczpospolitą Obojga Narodów i rozbiory do dziś, na mapie Merkatora i Equal Earth.