PLEN
Imperia w prawdziwej skali

Jak duże było Imperium Inków?

W szczytowym momencie, w 1532 r., Imperium Inków zajmowało około 2,03 mln km², licząc według obrysu z bazy Cliopatria. To 6,5 razy więcej niż dzisiejsza Polska i prawie tyle samo co Grenlandia, choć na mapie Merkatora Grenlandia wygląda na 15,4 razy większą od imperium.

Zasięg imperium od 1450 r. do 1540 r.

Przesuń suwak lat, aby zobaczyć, jak zmieniał się zasięg. Przełącz odwzorowanie, aby porównać imperium z resztą świata na płaskiej mapie i na globusie.

Wczytywanie mapy…

1532 r. 2,03 mln km², największy zasięg

Imperium sięgało także południowej części dzisiejszej Kolumbii. Ten przybliżony obrys pomija kolumbijski skraj.

  • Imperium Inków
  • Brązowe linie: dzisiejsze granice państw

Granice: Cliopatria (Seshat Global History Databank), licencja CC BY 4.0, zmienione: dopasowane do linii brzegowej i uproszczone. Linia brzegowa i dzisiejsze granice: Natural Earth. Zasięgi historyczne są przybliżone. Cliopatria · CC BY 4.0

Merkator a prawdziwa skala

Odwzorowanie Merkatora powiększa obszary tym mocniej, im dalej leżą od równika. Obie mapy poniżej mają tę samą skalę co eksplorator i pokazują świat od 60°S do 84°N. Czerwony obszar to imperium w 1532 r., fioletowy to Grenlandia.

Odwzorowanie Merkatora: Imperium Inków (1532 r.), Grenlandia
Odwzorowanie Merkatora
Equal Earth, odwzorowanie wiernopolowe: Imperium Inków (1532 r.), Grenlandia
Equal Earth, odwzorowanie wiernopolowe
  • Imperium Inków (1532 r.)
  • Grenlandia

Granice: Cliopatria (Seshat Global History Databank), licencja CC BY 4.0, zmienione. Ląd: Natural Earth.

  • Na Merkatorze Grenlandia wygląda na 15,4 razy większą od imperium. W rzeczywistości imperium miało 94% jej powierzchni, więc oba obszary były prawie równe.
  • Na Merkatorze imperium wygląda na zaledwie 2,8 razy większe od Polski. W rzeczywistości było od niej 6,5 razy większe, bo Polska leży znacznie dalej od równika i rośnie na tej mapie mocniej.
  • Nawet w obrębie imperium Merkator działa nierówno. Część leżąca w dzisiejszym Chile rośnie na tej mapie średnio 1,3 razy względem obszarów przy równiku, a część w Ekwadorze, położona na samym równiku, prawie wcale.

Najpierw oszacuj, potem sprawdź

Czy Imperium Inków w szczytowym momencie było większe od Grenlandii?

Imperium a dzisiejsze państwa

Powierzchnia imperium w 1532 r. w porównaniu z wybranymi państwami według zweryfikowanych danych serwisu. Druga linia pokazuje, jak ten sam stosunek wygląda na mapie Merkatora.

Porównaj wielkość dzisiejszych państw

Dzisiejsze państwa w obrysie z 1532 r.

Liczymy na narysowanym obrysie i na geometrii państw używanej w serwisie. Państwo leży w obrysie częściowo, gdy znajduje się w nim co najmniej 5000 km² jego terytorium. Żadne dzisiejsze państwo nie mieści się w obrysie w całości (próg to 95% powierzchni), bo imperium obejmowało Andy i wybrzeże, a nie amazońskie niziny. Historyczny zasięg obejmował także południową część Kolumbii, której ten obrys nie pokazuje.

Częściowo (5)

Liczba przy nazwie to część powierzchni państwa, która leży w obrysie.

Jak rosło i upadło imperium

Pięć wersji granic z bazy Cliopatria. Od 1450 r. do 1532 r. zasięg urósł około 13 razy.

  1. 1450 r.

    160 000 km² · 8% największego zasięgu

    Za panowania Pachacuteca, który ok. 1438 r. pokonał Czanków i przejął władzę w Cuzco, Inkowie podporządkowali sobie sąsiednie doliny. Obrys obejmuje okolice Cuzco, dawne ziemie Czanków z Andahuaylas oraz Ayacucho i Huancayo w środkowych Andach. Wybrzeże z dzisiejszą Limą i jezioro Titicaca leżą jeszcze poza nim.

  2. 1475 r.

    440 000 km² · 22% największego zasięgu

    Pachacutec i jego syn Tupac Inca Yupanqui poprowadzili imperium wzdłuż Andów na północ, aż po Quito w dzisiejszym Ekwadorze, i na wybrzeże w okolicach dzisiejszej Limy. Państwo Chimú na północnym wybrzeżu, ze stolicą Chan Chan obok dzisiejszego Trujillo, Cliopatria rysuje jeszcze osobno, choć Inkowie podbili je około 1470 r.

  3. 1482 r.

    520 000 km² · 26% największego zasięgu

    Obrys obejmuje już dawne państwo Chimú, czyli północne wybrzeże dzisiejszego Peru z Trujillo i Piurą. Rządzi Tupac Inca Yupanqui, samodzielny władca od 1471 r. aż do śmierci w 1493 r.

  4. 1532 r.

    2,03 mln km² · największy zasięg

    Największy zasięg w tym zestawieniu, który Cliopatria rysuje od 1497 r. aż do podboju hiszpańskiego. Obrys sięga od Quito po rzekę Maule w środkowym Chile i obejmuje jezioro Titicaca, wyżyny dzisiejszej Boliwii oraz zachodnią Argentynę od Salty po Mendozę. W 1532 r., po wojnie domowej między synami Huayny Capaca, Huáscarem i Atahualpą, Francisco Pizarro pojmał zwycięskiego Atahualpę w Cajamarce. Rok później Hiszpanie zajęli Cuzco.

  5. 1540 r.

    4900 km² · <1% największego zasięgu

    Po nieudanym powstaniu z lat 1536 i 1537, gdy jego wojska oblegały Cuzco, Manco Inca wycofał się w góry Vilcabamby. Obrys obejmuje już tylko to niewielkie państwo, w którym ostatni władcy Inków przetrwali do 1572 r., gdy Hiszpanie stracili Túpaca Amaru.

Dlaczego granica jest przybliżona

Inkowie nazywali swoje państwo Tawantinsuyu, czyli „cztery części razem”. Panowali przede wszystkim w Andach i na wybrzeżu Pacyfiku, a na skraju Amazonii mieli tylko pojedyncze twierdze i drogi. Obrys z bazy Cliopatria sięga miejscami w głąb nizin, na przykład w okolice dzisiejszego Santa Cruz w Boliwii, dlatego inne mapy rysują imperium węziej, a opublikowane szacunki jego powierzchni różnią się między sobą.

Cliopatria zapisuje podboje w dużych krokach. Chile, wyżyny Boliwii i zachodnią Argentynę pokazuje dopiero od 1497 r., choć historycy łączą te podboje głównie z panowaniem Tupaca Inki Yupanquiego, który zmarł w 1493 r. Państwo Chimú baza rysuje osobno do 1481 r., choć Inkowie podbili je około 1470 r.

Liczby na tej stronie opisują narysowany obrys. Przycięliśmy go do linii brzegowej Natural Earth i dociągnęliśmy do niej tam, gdzie kończył się przed brzegiem. Poligon źródła wychodził miejscami na Pacyfik, więc powierzchnia szczytu zmalała przy tym o 3,3%. Jezioro Titicaca liczymy razem z lądem, tak jak rysuje je Cliopatria.

Najczęstsze pytania

W szczytowym momencie, w 1532 r., obrys zasięgu z bazy Cliopatria obejmuje około 2,03 mln km². To 6,5 razy więcej niż powierzchnia Polski i mniej więcej tyle, ile zajmuje dzisiejszy Meksyk.

W bazie Cliopatria największy zasięg przypada na lata od 1497 do 1533, czyli na panowanie Huayny Capaca i wojnę domową jego synów, aż do podboju przez Hiszpanów. Obrys sięga wtedy od dzisiejszego Ekwadoru po środkowe Chile.

Nie, ale niewiele mu brakowało. W 1532 r. imperium miało 94% powierzchni Grenlandii. Na mapie Merkatora Grenlandia wygląda jednak na 15,4 razy większą, bo leży daleko na północy, a imperium blisko równika.

Imperium obejmowało części dzisiejszego Peru, Boliwii, Ekwadoru, Chile, Argentyny i Kolumbii. Żadne z tych państw nie leżało w nim w całości. Przybliżony obrys użyty na tej stronie pomija kolumbijski skraj, dlatego lista wyliczona z mapy obejmuje pięć państw.

Odwzorowanie Merkatora powiększa obszary tym mocniej, im dalej leżą od równika. Imperium leżało blisko równika, więc na tej mapie jest średnio tylko 1,1 razy większe od obszaru tej samej wielkości przy samym równiku. Europa i Grenlandia rosną znacznie mocniej, dlatego na Merkatorze imperium wygląda na zaledwie 2,8 razy większe od Polski, choć było 6,5 razy większe.

Niecałe sto lat. Pachacutec przejął władzę w Cuzco około 1438 r., a w 1532 r. Hiszpanie pojmali Atahualpę i rok później zajęli Cuzco. Ostatni władcy Inków przetrwali w górach Vilcabamby do 1572 r.

Źródła i metoda

  • Granice: Cliopatria (Seshat Global History Databank), licencja CC BY 4.0, zmienione: dopasowane do linii brzegowej i uproszczone. Cliopatria (GitHub) · CC BY 4.0
  • Linia brzegowa i dzisiejsze granice: Natural Earth, domena publiczna. Natural Earth
  • Powierzchnię imperium liczymy na kuli ziemskiej z narysowanego obrysu. Pozorne stosunki na mapach liczymy tak samo jak porównywarka odwzorowań: ze średniej lokalnej skali powierzchni na siatce co 0,5°. Porównywarka odwzorowań
  • Powierzchnie dzisiejszych państw pochodzą ze zweryfikowanych danych serwisu. Metodologia danych
  • Historyczny zasięg w sześciu dzisiejszych państwach, w tym w Kolumbii: National Museum of the American Indian, Smithsonian Institution. Smithsonian: zasięg imperium Inków
Powiązane

Zobacz też

Porównanie odwzorowańMercator vs Equal EarthMapa nawigacyjna kontra mapa wiernopolowa: różnice, liczby i zastosowania.PorównanieGrenlandia vs AfrykaAfryka jest około 14 razy większa, choć na Merkatorze wyglądają podobnie.MapaMapa Equal EarthPrzeciągnij Grenlandię nad równik i zobacz, że zachowuje swój rozmiar.ImperiaJak duże było Imperium Rzymskie?Rzym w szczytowym momencie na mapie Merkatora i Equal Earth, z osią czasu.ImperiaJak duże było Imperium Mongolskie?Imperium Mongolskie od Czyngis-chana do podziału na cztery chanaty, na mapie Merkatora i Equal Earth.ImperiaImperia w prawdziwej skaliZasięgi imperiów na mapie Merkatora, Equal Earth i na globusie, z osią czasu.