Możliwe przyszłości Ziemi

Novopangea: przyszłość po zamknięciu Pacyfiku

⏱️ 2 min czytania

Novopangea to scenariusz, w którym zamknięcie Pacyfiku prowadzi do nowego skupienia kontynentów. Ameryki zbliżają się do zespołu lądów obejmującego Azję i Australię, a Atlantyk staje się zasadniczym oceanem otaczającym nowy układ. To inna droga niż powrót Ameryk ku Afryce.

Zobacz Novopangeę za 200 mln lat. Widok otwiera koniec użytej realizacji. Wcześniejsze etapy pokazują, jak stopniowo zmienia się sąsiedztwo lądów. Sam końcowy obraz nie wyjaśnia, co musiałoby wydarzyć się po drodze.

Dlaczego ten wariant wydaje się intuicyjny?

Pacyfik jest otoczony licznymi strefami subdukcji, podczas gdy na Atlantyku dobrze rozpoznawalny jest grzbiet tworzący nowe dno. USGS opisuje oba rodzaje granic płyt. Kontynuacja takiego kontrastu podsuwa pomysł dalszego rozszerzania Atlantyku i stopniowego zużywania Pacyfiku.

Intuicyjność nie jest jednak miarą prawdopodobieństwa. Granice mogą się reorganizować, grzbiety mogą docierać do stref subdukcji, a kolizje zmieniają bilans sił. Dzisiejszy wektor ruchu jest pomiarem obecnej sytuacji, nie obietnicą niezmiennego kierunku przez setki milionów lat.

Więcej niż przesunięcie dwóch Ameryk

W modelu Davies, Greena i Duarte (2018) w przebudowie uczestniczą także Australia, Antarktyda oraz oddzielający się fragment wschodniej Afryki. Scenariusz ma własną kolejność ruchów i zmian basenów. Nie jest animacją jednego kontynentu jadącego wprost do drugiego.

Na sferze „dalej na zachód” nie znaczy to samo co przesunięcie płaskiej figury po ekranie. Ruchy płyt opisuje się obrotami. Dlatego do oglądania połączeń przez Pacyfik przydaje się również globus: krawędź płaskiej mapy jest umownym przecięciem rysunku, nie przeszkodą na Ziemi.

Po co badać ocean otaczający przyszły ląd?

Davies i współautorzy (2020) wykorzystali przyszłe konfiguracje do modelowania pływów. Kształt i rozmiar basenu wpływają na reakcję oceanu na wymuszenie pływowe. To przykład pytania naukowego, które można badać dla kilku warunkowych geografii.

Wynik takiego eksperymentu nie wybiera automatycznie prawdziwej przyszłości. Pozwala ustalić, jak zmieniłoby się zjawisko po przyjęciu określonego układu. Właśnie dlatego kilka jawnych scenariuszy jest bardziej informacyjnych niż jeden obraz podpisany „Ziemia za 200 mln lat”.

Czy Novopangea jest najbardziej prawdopodobna?

Używany zestaw map nie podaje wiarygodnego rankingu prawdopodobieństw. Huang, Li i Zhang (2022) uzyskali w swoim modelowaniu argumenty za zamknięciem Pacyfiku, lecz własny wynik nazywają Amasią. Nazwa scenariusza i rodzaj modelu wymagają więc sprawdzenia, zanim porówna się dwa nagłówki.

Nasza animacja pokazuje siatki Davies i współautorów, a nie symulację Huanga. Porównaj ją z Pangeą Ultima i polarną Amasią. Kolory odróżniają ląd od szelfów i nie prognozują przyszłych państw ani klimatu.

Źródła i dalsza lektura