Holandia poniżej poziomu morza: ile lądu leży niżej niż morze?
Zachodnia część Holandii, od Amsterdamu do Rotterdamu, to w większości poldery osuszone przez ludzi. Mapa pokazuje ją na holenderskim modelu wysokości AHN4 z pomiarów laserowych z samolotu.
Poniżej zera: 2274 km² w obszarze mapy
W obszarze tej mapy, który ma 80 na 60 km, 2274 km² lądu leży poniżej dzisiejszego poziomu morza, czyli 70% lądu na mapie. Niżej niż 2 m pod poziomem morza leży 968 km², a niżej niż 4 m 538 km²: to głównie dawne jeziora, z których wypompowano wodę, jak Haarlemmermeer z lotniskiem Schiphol.
Wysokości w Holandii podaje się względem NAP (Normaal Amsterdams Peil). Według Rijkswaterstaat 0 m NAP to w przybliżeniu średni poziom Morza Północnego, więc tak traktujemy go na mapie.
Najniżej w całym kraju leży miejsce 6,76 m poniżej NAP (Rijkswaterstaat), w Zuidplaspolder między Goudą a Zevenhuizen (NOS). Na naszej mapie typowa wysokość tej okolicy to około −5,9 m. Dla porównania najniższy punkt Polski leży 2,2 m poniżej poziomu morza, na Żuławach Wiślanych (GUS).
Przy +1 m i przy +5 m: co trzymają wydmy, wały i zapory
Przy +1 m woda zalewa tylko 2,6 km², głównie tereny poza wałami: brzegi rzek, plaże i nabrzeża. Poniżej poziomu morza leży wtedy 2709 km², ale chronią je wydmy, wały i zapory. Przy +5 m zalane jest 25,1 km², a 3079 km² nadal trzymają wały.
Od strony morza ląd osłaniają wydmy, a rzeki zamykają zapory przeciwsztormowe. Mapa zamyka je przy tych samych poziomach co Rijkswaterstaat: Hollandsche IJsselkering przy +2,25 m NAP, a Maeslantkering i Hartelkering przy +3 m NAP w Rotterdamie.
Około +6 m: gdy morze przejdzie zewnętrzny pierścień
Na naszej mapie morze przelewa się przez najniższy wał zewnętrznego pierścienia przy około +6 m. Za nim prawie cały teren leży niżej, a poldery łączą się rzekami i kanałami, więc przy tym poziomie mapa pokazuje pod wodą prawie wszystko: przy +7,0 m 3136 km². Mapa nie pokazuje czasu: w rzeczywistości woda wlewałaby się godzinami lub dniami, a wewnętrzne wały mogłyby ją spowolnić. Sam próg to wynik naszych danych w siatce 10 m, a nie wysokość konkretnego wału w terenie.
Dlaczego Holandia nie jest dziś zalana
Niskie tereny chronią wydmy, wały i zapory, a wodę z polderów odprowadzają pompy do kanałów, które leżą wyżej. Mapa zakłada, że wydmy i wały zostają takie jak dziś i nie pękają, a pracy pomp nie liczy.
Co ten eksperyment pokazuje, a czego nie
Założenia
- Poziom na suwaku to średni poziom morza, taki sam wszędzie. Morze Północne ma wyraźne pływy, a sztormy podnoszą wodę jeszcze wyżej; mapa pokazuje tylko średni poziom, bez wezbrań rzek i pracy pomp.
- Wydmy i wały mają dzisiejszą wysokość i nie pękają. Gdy woda je przelewa, teren za nimi zalewa się na mapie od razu.
- Zapory przeciwsztormowe są otwarte, dopóki poziom morza nie dojdzie do progu, przy którym zamyka je Rijkswaterstaat (+2,25 m NAP na Hollandse IJssel, +3 m NAP w Rotterdamie), a potem zostają zamknięte. Zamknięta zapora odcina też rzekom drogę do morza; tego mapa nie liczy.
- To nie prognoza na konkretny rok i nie ocena ryzyka dla konkretnego domu czy działki.
Dane i ich dokładność
Wysokość lądu pochodzi z holenderskiego modelu AHN4 (pomiary z lat 2020 do 2022): to teren bez budynków i drzew, zmierzony skanowaniem laserowym z powietrza, tu w siatce 10 m. Śluz, jazów i przepompowni model nie zawiera, więc traktujemy je jak wał o wysokości okolicznych wałów. Poziomy zalania traktuj jako przybliżone.
Dno morza pochodzi z siatki GEBCO (komórki około 450 m), więc przy ujemnych poziomach brzeg jest mniej dokładny niż na lądzie.