Eksperyment

Jaka część Holandii leży poniżej poziomu morza i dokąd dojdzie woda?

Przesuń suwak od −10 do +10 m i zobacz, dokąd dojdzie morze między Amsterdamem a Rotterdamem. Większość tego obszaru leży poniżej poziomu morza, a chronią go wydmy, wały i zapory przeciwsztormowe.

Wczytuję dane o wysokości terenu…
+1,0 mwyżej niż dziś
Podnieś
Obniż
  • woda
  • nowa woda
  • poniżej poziomu morza, chronione wałami
  • odsłonięte dno
2,6 km²lądu pod nową wodą w obszarze mapy
2709 km²leży poniżej poziomu morza, ale chronią go wydmy, wały i zapory

Połowa okolicy w promieniu 500 m

Kiedy morze dotrze do Rotterdamu, Amsterdamu i Hagi?

  • Zuidplaspoldertypowa wysokość okolicy −5,9 m, woda zalewa połowę od +6,1 mchronione
  • Lotnisko Schipholtypowa wysokość okolicy −3,7 m, woda zalewa połowę od +6,1 mchronione
  • Rotterdam, centrumtypowa wysokość okolicy −0,1 m, woda zalewa połowę od +6,1 mchronione
  • Gouda, rynektypowa wysokość okolicy −0,2 m, woda zalewa połowę od +6,1 mchronione
  • Amsterdam, plac Damtypowa wysokość okolicy +1,1 m, woda zalewa połowę od +6,1 msucho
  • Haga, Binnenhoftypowa wysokość okolicy +1,4 m, woda zalewa połowę od +6,1 msucho

Dane: Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN4), GEBCO 2026. Źródła i zmiany

Holandia poniżej poziomu morza: ile lądu leży niżej niż morze?

Zachodnia część Holandii, od Amsterdamu do Rotterdamu, to w większości poldery osuszone przez ludzi. Mapa pokazuje ją na holenderskim modelu wysokości AHN4 z pomiarów laserowych z samolotu.

Poniżej zera: 2274 km² w obszarze mapy

W obszarze tej mapy, który ma 80 na 60 km, 2274 km² lądu leży poniżej dzisiejszego poziomu morza, czyli 70% lądu na mapie. Niżej niż 2 m pod poziomem morza leży 968 km², a niżej niż 4 m 538 km²: to głównie dawne jeziora, z których wypompowano wodę, jak Haarlemmermeer z lotniskiem Schiphol.

Wysokości w Holandii podaje się względem NAP (Normaal Amsterdams Peil). Według Rijkswaterstaat 0 m NAP to w przybliżeniu średni poziom Morza Północnego, więc tak traktujemy go na mapie.

Najniżej w całym kraju leży miejsce 6,76 m poniżej NAP (Rijkswaterstaat), w Zuidplaspolder między Goudą a Zevenhuizen (NOS). Na naszej mapie typowa wysokość tej okolicy to około −5,9 m. Dla porównania najniższy punkt Polski leży 2,2 m poniżej poziomu morza, na Żuławach Wiślanych (GUS).

Przy +1 m i przy +5 m: co trzymają wydmy, wały i zapory

Przy +1 m woda zalewa tylko 2,6 km², głównie tereny poza wałami: brzegi rzek, plaże i nabrzeża. Poniżej poziomu morza leży wtedy 2709 km², ale chronią je wydmy, wały i zapory. Przy +5 m zalane jest 25,1 km², a 3079 km² nadal trzymają wały.

Od strony morza ląd osłaniają wydmy, a rzeki zamykają zapory przeciwsztormowe. Mapa zamyka je przy tych samych poziomach co Rijkswaterstaat: Hollandsche IJsselkering przy +2,25 m NAP, a Maeslantkering i Hartelkering przy +3 m NAP w Rotterdamie.

Około +6 m: gdy morze przejdzie zewnętrzny pierścień

Na naszej mapie morze przelewa się przez najniższy wał zewnętrznego pierścienia przy około +6 m. Za nim prawie cały teren leży niżej, a poldery łączą się rzekami i kanałami, więc przy tym poziomie mapa pokazuje pod wodą prawie wszystko: przy +7,0 m 3136 km². Mapa nie pokazuje czasu: w rzeczywistości woda wlewałaby się godzinami lub dniami, a wewnętrzne wały mogłyby ją spowolnić. Sam próg to wynik naszych danych w siatce 10 m, a nie wysokość konkretnego wału w terenie.

Dlaczego Holandia nie jest dziś zalana

Niskie tereny chronią wydmy, wały i zapory, a wodę z polderów odprowadzają pompy do kanałów, które leżą wyżej. Mapa zakłada, że wydmy i wały zostają takie jak dziś i nie pękają, a pracy pomp nie liczy.

Jak czytać mapę poziomu morza Holandii

Kolory na mapie

  • Niebieski: nowa woda. Morze dociera tam przy wybranym poziomie, jeśli wydmy i wały zostają takie jak dziś.
  • Kreskowany: ląd leży poniżej wybranego poziomu morza, ale woda tam nie dociera, bo chronią go wydmy, wały i zapory.
  • Beżowoszary: dno, które odsłania się, gdy morze się cofa.
  • Jasnoniebieski: woda, która jest tam dziś: Morze Północne, Nieuwe Waterweg i rzeki, kanały, jeziora i IJmeer.
  • Cienka brązowa linia: dzisiejszy brzeg, zostaje na mapie przy każdym poziomie.

Co ten eksperyment pokazuje, a czego nie

Założenia

  • Poziom na suwaku to średni poziom morza, taki sam wszędzie. Morze Północne ma wyraźne pływy, a sztormy podnoszą wodę jeszcze wyżej; mapa pokazuje tylko średni poziom, bez wezbrań rzek i pracy pomp.
  • Wydmy i wały mają dzisiejszą wysokość i nie pękają. Gdy woda je przelewa, teren za nimi zalewa się na mapie od razu.
  • Zapory przeciwsztormowe są otwarte, dopóki poziom morza nie dojdzie do progu, przy którym zamyka je Rijkswaterstaat (+2,25 m NAP na Hollandse IJssel, +3 m NAP w Rotterdamie), a potem zostają zamknięte. Zamknięta zapora odcina też rzekom drogę do morza; tego mapa nie liczy.
  • To nie prognoza na konkretny rok i nie ocena ryzyka dla konkretnego domu czy działki.

Dane i ich dokładność

Wysokość lądu pochodzi z holenderskiego modelu AHN4 (pomiary z lat 2020 do 2022): to teren bez budynków i drzew, zmierzony skanowaniem laserowym z powietrza, tu w siatce 10 m. Śluz, jazów i przepompowni model nie zawiera, więc traktujemy je jak wał o wysokości okolicznych wałów. Poziomy zalania traktuj jako przybliżone.

Dno morza pochodzi z siatki GEBCO (komórki około 450 m), więc przy ujemnych poziomach brzeg jest mniej dokładny niż na lądzie.

Pytania o Holandię i poziom morza

Ile Holandii leży poniżej poziomu morza?

Według PBL (Planbureau voor de Leefomgeving, 2010) poniżej poziomu morza leży 26% powierzchni Holandii. W obszarze naszej mapy, od Amsterdamu do Rotterdamu, poniżej 0 m NAP leży 2274 km² lądu, czyli 70% lądu na mapie.

Gdzie jest najniższy punkt Holandii?

Według Rijkswaterstaat najniżej położona część Holandii leży 6,76 m poniżej NAP. To Zuidplaspolder między Goudą a Zevenhuizen (NOS). Na naszej mapie typowa wysokość tej okolicy to około −5,9 m, a cały polder jest kreskowany: leży poniżej poziomu morza, ale chronią go wały.

Jak nisko leży Amsterdam?

Centrum przy placu Dam nie leży poniżej poziomu morza: typowa wysokość okolicy w promieniu 500 m to około +1,1 m. Duża część miasta i okolicy leży jednak niżej, a okolica lotniska Schiphol ma typowo około −3,7 m. Centrum Rotterdamu leży typowo około −0,1 m.

Czy Holandia zostanie zalana?

To zależy od tego, o ile podniesie się morze, i od wałów. IPCC (2023) prognozuje do 2100 r. wzrost średniego poziomu morza od 0,28 do 1,01 m. Na naszej mapie przy +1 m woda zalewa tylko 2,6 km² terenów poza wałami, a wydmy, wały i zapory trzymają do około +6 m. Mapa liczy średni poziom morza, bez sztormów i przypływów, więc to nie ocena ryzyka dla konkretnego miejsca.

Kiedy Holandia będzie pod wodą?

Nie podajemy daty: mapa pokazuje poziomy morza w metrach, a nie lata. Termin zależy od tempa wzrostu poziomu morza, od tego, jak Holandia będzie podnosić wały, i od sztormów. Na naszej mapie Rotterdam, Amsterdam, Haga i Gouda zalewają się dopiero wtedy, gdy morze przejdzie zewnętrzny pierścień, przy około +6 m.

Dlaczego Holandia nie jest zalana, skoro leży poniżej poziomu morza?

Chronią ją wydmy, wały i zapory przeciwsztormowe, a wodę z polderów odprowadzają pompy. Na mapie widać to jako kreskowany teren: przy 0 m poniżej poziomu morza leży 2274 km², a nowej wody nie ma.

Skąd są dane na tej mapie?

Wysokość lądu pochodzi z holenderskiego modelu Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN4) z usługi PDOK, udostępnionego bez ograniczeń, a dno morza z siatki GEBCO 2026. Własne obliczenie pokazuje, do którego miejsca woda dociera ponad dzisiejszymi wydmami, wałami i zaporami. Źródła i nasze zmiany opisuje strona metodologii danych.