Eksperyment

Mapa zalania Gdańska i Żuław: dokąd dojdzie morze?

Przesuń suwak od −10 do +10 m i zobacz, dokąd dojdzie morze w okolicach Gdańska. Żuławy Wiślane to delta Wisły z dużymi obszarami poniżej poziomu morza, które chronią wały i pompy.

Wczytuję dane o wysokości terenu…
+1,0 mwyżej niż dziś
Podnieś
Obniż
  • woda
  • nowa woda
  • poniżej poziomu morza, chronione wałami
  • odsłonięte dno
381 km²lądu pod nową wodą w obszarze mapy
580 km²leży poniżej poziomu morza, ale chronią go wały

Połowa okolicy w promieniu 500 m

Kiedy morze dotrze do Gdańska, Elbląga i Nowego Dworu Gdańskiego?

  • Raczki Elbląskietypowa wysokość okolicy −1,6 m, woda zalewa połowę od +1,1 mchronione
  • Marzęcinotypowa wysokość okolicy −0,5 m, woda zalewa połowę od +0,7 mzalane
  • Nowy Dwór Gdańskitypowa wysokość okolicy +1,2 m, woda zalewa połowę od +1,4 msucho
  • Gdańsk, Stogitypowa wysokość okolicy +3,0 m, woda zalewa połowę od +3,7 msucho
  • Elblągtypowa wysokość okolicy +4,5 m, woda zalewa połowę od +4,7 msucho
  • Gdańsk, Główne Miastotypowa wysokość okolicy +4,6 m, woda zalewa połowę od +4,7 msucho

Dane: Główny Urząd Geodezji i Kartografii (NMT), GEBCO 2026. Źródła i zmiany

Żuławy Wiślane: ile terenu leży poniżej poziomu morza?

Delta Wisły to najniżej położona część Polski. Mapa pokazuje ją na danych wysokościowych GUGiK z siatki 10 m.

Poniżej zera: 596 km² w obszarze mapy

W obszarze tej mapy, który ma 80 na 60 km, 596 km² lądu leży poniżej dzisiejszego poziomu morza. Najniżej według GUS (Mały Rocznik Statystyczny Polski 2022) leży Marzęcino w gminie Nowy Dwór Gdański, 2,2 m poniżej poziomu morza. Wcześniej za najniższe uchodziły Raczki Elbląskie, 1,8 m poniżej.

Na naszej mapie oba miejsca leżą na kreskowanym terenie: woda zalewa połowę okolicy Marzęcina przy około +0,7 m, a Raczek Elbląskich przy około +1,1 m.

Przy +1 m i przy +2 m: co trzymają wały

Przy +1 m woda zalewa 381 km², a 580 km² leży poniżej poziomu morza, ale chronią je wały. Przy +2 m zalane jest 1103 km², a bez dostępu wody zostaje tylko 86,7 km².

Pierwsze wyraźne zalanie zaczyna się przy około +0,5 m (43,2 km²). Wyżej woda przelewa się przez wały i wlewa na kolejne poldery.

Dlaczego Żuławy nie są dziś zalane

Dziś niskie tereny chronią wały, a nadmiar wody odprowadzają pompy. Bez nich woda z Wisły, Nogatu i morza wlewałaby się na poldery. Mapa zakłada, że wały zostają takie jak dziś i nie pękają, a pracy pomp nie liczy.

Jak czytać mapę poziomu morza w Gdańsku i na Żuławach

Kolory na mapie

  • Niebieski: nowa woda. Morze dociera tam przy wybranym poziomie, jeśli wały zostają takie jak dziś.
  • Kreskowany: ląd leży poniżej wybranego poziomu morza, ale woda tam nie dociera, bo chronią go wały.
  • Beżowoszary: dno, które odsłania się, gdy morze się cofa.
  • Jasnoniebieski: woda, która jest tam dziś: Zatoka Gdańska, Wisła i jej odnogi, kanały i część Zalewu Wiślanego.
  • Cienka brązowa linia: dzisiejszy brzeg, zostaje na mapie przy każdym poziomie.

Co ten eksperyment pokazuje, a czego nie

Założenia

  • Poziom na suwaku to średni poziom morza, taki sam wszędzie. Nie ma tu przypływów, sztormów, wezbrań rzek ani pracy pomp.
  • Wały mają dzisiejszą wysokość i nie pękają. Gdy woda je przelewa, teren za nimi zalewa się na mapie od razu.
  • To nie prognoza na konkretny rok i nie ocena ryzyka dla konkretnego domu czy działki.

Dane i ich dokładność

Wysokość lądu pochodzi z Numerycznego Modelu Terenu GUGiK: to teren bez budynków i drzew, zmierzony skanowaniem laserowym z powietrza, tu w siatce 10 m. Wąski wał jest w takiej siatce uproszczony, dlatego poziomy zalania traktuj jako przybliżone.

Dno morza pochodzi z siatki GEBCO (komórki około 450 m), więc przy ujemnych poziomach brzeg jest mniej dokładny niż na lądzie. Mapa urywa się przy granicy danych polskich, więc wschodnia część Zalewu Wiślanego nie jest pokazana.

Pytania o Żuławy Wiślane i poziom morza

Które miejsca na Żuławach leżą poniżej poziomu morza?

Według danych GUGiK 596 km² obszaru tej mapy leży poniżej 0 m. To głównie poldery wokół Nowego Dworu Gdańskiego i Elbląga oraz niziny w okolicach Gdańska, które dziś chronią wały i pompy. Na mapie są kreskowane.

Gdzie jest najniższy punkt w Polsce?

Według GUS (Mały Rocznik Statystyczny Polski 2022) najniżej leży Marzęcino w gminie Nowy Dwór Gdański: 2,2 m poniżej poziomu morza. Wcześniej za najniższe uchodziły Raczki Elbląskie, 1,8 m poniżej. Oba miejsca są na Żuławach, na kreskowanym terenie naszej mapy.

Przy jakim poziomie morza woda dotrze do Nowego Dworu Gdańskiego, Elbląga i Gdańska?

Przy około +1,4 m woda zalewa połowę okolicy Nowego Dworu Gdańskiego (promień 500 m od centrum), przy około +3,7 m Stogów w Gdańsku, a przy około +4,7 m Elbląga i Głównego Miasta w Gdańsku. Zakładamy, że wały zostają takie jak dziś.

Czy Gdańsk zostanie zalany?

To zależy od tego, o ile podniesie się morze, i od wałów. Na naszej mapie zalewanie zaczyna się na Żuławach: przy +1 m woda zalewa 381 km². Samo miasto leży wyżej: woda zalewa połowę okolicy Sobieszewa przy około +2,4 m, Stogów przy około +3,7 m, a Głównego Miasta przy około +4,7 m. Wszystkie te poziomy są wyższe niż prognozy IPCC do 2100 r. (od 0,28 do 1,01 m). Mapa liczy średni poziom morza, bez sztormów, które podnoszą wodę na krótko, więc to nie ocena ryzyka dla konkretnego miejsca.

Kiedy Gdańsk zostanie zalany?

Nie podajemy daty: mapa pokazuje poziomy morza w metrach, a nie lata. Termin zależy od tempa wzrostu poziomu morza, od wałów i od sztormów. IPCC (2023) prognozuje do 2100 r. wzrost średniego poziomu morza od 0,28 do 1,01 m, licząc od średniej z lat 1995 do 2014, a lokalnie wzrost może się różnić. Na naszej mapie pierwsze wyraźne zalanie Żuław zaczyna się przy około +0,5 m (43,2 km²), a Główne Miasto w Gdańsku przy około +4,7 m.

Czy Gdańsk będzie pod wodą w 2050 lub 2100 roku?

Mapa nie przypisuje lat do poziomów morza. Górna granica prognoz IPCC (2023) do 2100 r. to około +1 m: przy takim poziomie woda zalewa na naszej mapie 381 km² Żuław, ale Główne Miasto w Gdańsku leży wyżej i zalewa się dopiero przy około +4,7 m. Dla 2050 r. nie podajemy liczb: wzrost do 2050 r. będzie mniejszy niż do 2100 r. Sztormy, przypływy, pompy i przyszła wysokość wałów mogą to zmienić, a tu ich nie liczymy.

Dlaczego Żuławy nie są zalane, skoro leżą poniżej poziomu morza?

Chronią je wały i pompy. Na mapie widać to jako kreskowany teren: przy 0 m poniżej poziomu morza leży 596 km², a nowej wody nie ma. Pierwsze wyraźne zalanie zaczyna się przy około +0,5 m (43,2 km²), a przy +1 m woda zalewa już 381 km².

Skąd są dane na tej mapie?

Wysokość lądu pochodzi z Numerycznego Modelu Terenu Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii (siatka 10 m), a dno morza z siatki GEBCO 2026. Własne obliczenie pokazuje, do którego miejsca woda dociera ponad dzisiejszymi wałami. Źródła i nasze zmiany opisuje strona metodologii danych.