Antarktyda: 14,2 mln km², więcej niż Europa, mniej niż Rosja
Antarktyda jest około 1,4 raza większa od Europy, a Rosja jest od niej o około 20% większa. Na zwykłej mapie rozciąga się wzdłuż dolnej krawędzi. Tu zobaczysz ją w prawdziwej skali.
- Powierzchnia
- 14,2 mln km² szacunek redakcyjny, z lodami szelfowymi
- Ludność
- bez stałych mieszkańców tylko załogi stacji badawczych
- Średnia grubość lodu
- 2,16 km największa znana: 4776 m
- Najwyższy szczyt
- 4892 m Masyw Vinsona
- Poziom morza zalewający połowę lądu
- +2368 m z dzisiejszym lodem
- Rekord zimna
- −89,2 °C Vostok, 1983
Czy Antarktyda jest większa od Rosji, Europy i Australii?
Od Rosji nie: Rosja (17,10 mln km²) jest od niej o około 20% większa. Od Europy tak, o około 39% (Europa ma około 10,2 mln km²), a od Australii prawie dwa razy (7,69 mln km²). Jest też około 6,6 raza większa od Grenlandii i około 45 razy większa od Polski.
| Miejsce | Powierzchnia | Antarktyda względem |
|---|---|---|
| Rosja | 17 098 246 km² | o 17% mniejsza |
| Kanada | 9 984 670 km² | 1,4 raza większa |
| Grenlandia | 2 166 086 km² | 6,6 raza większa |
| Polska | 312 679 km² | 45 razy większa |
Powierzchnie krajów: Rocznik Demograficzny ONZ 2024. Antarktyda to szacunek redakcyjny; obrys lądu na mapie jest mniejszy, bo nie obejmuje lodów szelfowych.
Z czego składa się Antarktyda?
Prawie cały ląd przykrywa lądolód o średniej grubości około 2,16 km, w najgrubszym znanym miejscu 4776 m. Według Australian Antarctic Division zawiera on około 90% lodu na Ziemi. Całkowite stopienie podniosłoby morza o prawie 60 m. Dlatego na naszym globusie poziomu morza połowa Antarktydy znika dopiero przy około 2368 m: rysujemy ją z dzisiejszym lodem.
Najwyższy szczyt, Masyw Vinsona, ma 4892 m. Najniższego punktu nie da się podać jedną liczbą: skała pod lodem w wielu miejscach leży poniżej poziomu morza, wgnieciona ciężarem lądolodu, a liczona po powierzchni lodu Antarktyda jest średnio najwyżej położonym kontynentem.
Podnieś morze na globusieJak zimno jest na Antarktydzie?
Najniższą bezpośrednio zmierzoną temperaturę powietrza na Ziemi, −89,2 °C, zanotowano na stacji Vostok 21 lipca 1983 r. Rekord uznaje Światowa Organizacja Meteorologiczna i nie został pobity.
Do kogo należy Antarktyda?
Antarktyda nie ma państw ani stałych mieszkańców. Traktat Antarktyczny, podpisany w Waszyngtonie w 1959 r. i obowiązujący od 1961 r., przeznacza kontynent na cele pokojowe i naukowe. Według Sekretariatu Traktatu Antarktycznego ma 58 stron (stan na 2026 r.). Siedem z 12 państw, które podpisały go w 1959 r., rości sobie prawa do części kontynentu: Argentyna, Australia, Chile, Francja, Nowa Zelandia, Norwegia i Wielka Brytania. Część tych roszczeń się nakłada, nie wszystkie strony traktatu je uznają, a nowych zgłaszać nie wolno. W naszym katalogu są dwie pozycje: sam kontynent i Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne (7747 km²), których wyspy leżą jednak poza kontynentem i nie wchodzą do jego obrysu.
Dlaczego Antarktyda wygląda na mapie na tak wielką?
Odwzorowanie Merkatora rozciąga powierzchnię tym bardziej, im bliżej bieguna, i nie sięga samego bieguna, więc mapy tego typu muszą Antarktydę uciąć. Dlatego na zwykłych mapach świata jest ona szerokim pasem u dołu, choć w rzeczywistości jest mniejsza od Rosji. Odwzorowanie równopowierzchniowe pokazuje ją w prawdziwej skali.
Czy Antarktyda zawsze leżała na biegunie?
Nie. Była częścią Gondwany, razem z Afryką, Ameryką Południową, Australią i Indiami, i dopiero potem odsunęła się na południe. Z Australią rozsuwała się stopniowo, bo Gondwana nie rozpadła się naraz. Na mapie wędrówki kontynentów przesuń suwak wieku i zobacz jej drogę.
Kraje i terytoria: Antarktyda w naszym katalogu (2)
Poznaj Antarktydę dalej
Odkrywca świataPodróżuj od kraju do kraju: odpowiadaj na pytania o kraje i odkrywaj kolejnych sąsiadów.Pozostałe kontynenty
Antarktyda: najczęstsze pytania
Czy Antarktyda jest większa od Rosji?
Nie. Rosja (17,10 mln km²) jest od niej o około 20% większa, choć Antarktyda ma około 14,2 mln km².
Czy Antarktyda jest większa od Europy?
Tak, o około 39%: Antarktyda zajmuje około 14,2 mln km², Europa około 10,2 mln km².
Ilu ludzi mieszka na Antarktydzie?
Nikt nie mieszka tam na stałe. Latem na stacjach badawczych przebywa kilka tysięcy osób, zimą znacznie mniej. Przykład: w australijskim programie latem wyjeżdża na południe około 500 osób, a zimą na czterech stacjach Australii zostaje około 80 (Australian Antarctic Division).
Jaka jest najniższa temperatura na Ziemi?
−89,2 °C, na stacji Vostok na Antarktydzie, 21 lipca 1983 r. (rekord uznany przez WMO).
Czy Antarktyda to kraj?
Nie. To kontynent bez państw, objęty Traktatem Antarktycznym z 1959 r. W naszym katalogu ma osobną pozycję tylko dla porównań powierzchni.
Dlaczego Antarktyda wygląda na mapie Merkatora na tak wielką?
Bo to odwzorowanie rozciąga powierzchnię w kierunku biegunów bez ograniczeń. W prawdziwej skali Antarktyda jest mniejsza od Rosji i około 1,4 raza większa od Europy.
Źródła i definicje: Powierzchnie krajów: Rocznik Demograficzny ONZ 2024. Ludność: Bank Światowy, 2025. Wysokości i głębokości: pomiary i zestawienia podane w tekście (m.in. wspólny pomiar Nepalu i Chin z 2020 r., National Park Service, Britannica). Lądolód Antarktydy: Australian Antarctic Division. Traktat Antarktyczny: Sekretariat Traktatu Antarktycznego. Roszczenia terytorialne i ludzie na stacjach: Australian Antarctic Division. Państwa członkowskie ONZ: ONZ (UN News, 2011). Rekord zimna: WMO. Obrysy: Natural Earth, domena publiczna. Metodologia danych.